พุก (Anchor) หรือ แองเคอร์ คืออุปกรณ์สลักภัณฑ์ที่ใช้สำหรับยึดติดวัตถุหรือโครงสร้างเหล็กเข้ากับพื้นผิวคอนกรีต อิฐ หรือผนังแบบต่าง ๆ โดยตัวพุกจะทำหน้าที่ต้านทานแรงดึง (Tension) และแรงเฉือน (Shear) ช่วยกระจายน้ำหนักลงสู่โครงสร้างหลักเพื่อป้องกันการหลุดถอน ทำให้การติดตั้งมีความมั่นคงแข็งแรงและปลอดภัยตามมาตรฐานวิศวกรรม
การเลือกใช้พุกให้ถูกประเภทขึ้นอยู่กับน้ำหนักของโครงสร้างและลักษณะของหน้างาน โดยสามารถแบ่งประเภทที่นิยมใช้ในอุตสาหกรรมได้ดังนี้:
| คุณสมบัติ | พุกเจาะยึดทีหลัง (พุกเหล็ก, พุกเคมี) | พุกฝังก่อนเท (J-Bolt, L-Bolt) |
|---|---|---|
| ขั้นตอนการติดตั้ง | เจาะรูคอนกรีตที่แข็งตัวแล้ว และฝังพุกลงไป | ติดตั้งพร้อมตะกร้อเหล็กก่อนเทคอนกรีต |
| การรับน้ำหนัก / แรงถอน | ปานกลาง ถึง สูง (ขึ้นอยู่กับชนิดพุก) | สูงมาก (รวมเป็นเนื้อเดียวกับฐานราก) |
| ความยืดหยุ่นในการทำงาน | สูง (ปรับเปลี่ยนตำแหน่งเจาะหน้างานได้) | ต่ำ (ต้องกำหนดระยะติดตั้งให้แม่นยำตั้งแต่แรก) |
| ความเสี่ยงต่อโครงสร้าง | อาจเกิดรอยร้าวบริเวณขอบคอนกรีตหากระยะเจาะใกล้เกินไป | ปลอดภัยต่อโครงสร้างคอนกรีต ไม่มีแรงเบ่ง |
ในงานระดับโปรเจกต์ การบริหารจัดการคลังสินค้าฮาร์ดแวร์ก่อสร้างเป็นเรื่องสำคัญมาก การนำระบบซอฟต์แวร์เช่น Express มาใช้เพื่อจัดกลุ่มรหัสสินค้า (เช่น รหัสหมวดหมู่ OU, PN, IS) จะช่วยให้การควบคุมสต็อกและการเบิกจ่ายเป็นไปอย่างแม่นยำ
อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่ลูกค้าต้องการพุกหรือแองเคอร์โบลท์สเปกพิเศษ และพบว่ายอดคงเหลือในสต็อกปัจจุบันเป็น 0 นโยบายของ S.J. Screwthai จะยังคงดำเนินการประเมินราคาและเปิดรับคำสั่งซื้อตามปกติ โดยยึดหลักการสื่อสารที่ชัดเจน การเสนอขายจะต้องระบุ “ระยะเวลารอคิวผลิตและการจัดส่ง (Queue Time)” ให้กับลูกค้าทราบอย่างตรงไปตรงมาเสมอ เพื่อให้วิศวกรหน้างานสามารถจัดสรรตารางการก่อสร้างได้อย่างต่อเนื่องและไม่เสียโอกาสในการดำเนินงาน
แนะนำให้ใช้ พุกเคมี (Chemical Anchor) หรือพุกฝังแบบ เจโบลท์ (J-Bolt) เพราะพุกเหล็กแบบขยายตัวอาจเกิดการคลายตัวหรือทำลายเนื้อคอนกรีตได้เมื่อเจอแรงสั่นสะเทือน (Dynamic Load) เป็นเวลานาน
การชุบซิงค์ขาวเหมาะกับงานในร่มมากกว่า หากต้องใช้พุกกลางแจ้งที่โดนแดดโดนฝน ควรเปลี่ยนไปใช้พุกที่ผ่านการชุบกัลวาไนซ์จุ่มร้อน (Hot-Dip Galvanized) หรือพุกสแตนเลส เพื่อป้องกันการเกิดสนิมและยืดอายุการใช้งานโครงสร้าง
พุกดรอปอินเป็นปลอกฝังเรียบผิวคอนกรีตที่ตอกสลักให้บานล็อก เหมาะกับงานแขวนใต้เพดาน (ท่อ/รางไฟ/เครื่องปรับอากาศ) เพราะถอดสตัดเกลียวเข้า-ออกได้ ส่วนพุกเหล็ก (Sleeve/Expansion) มีปลอกถ่างขยายในตัว ติดตั้งเร็วและรับแรงดึง-เฉือนได้ปานกลางถึงสูง เหมาะกับงานยึดโครงหลังคา ชั้นวาง หรือฐานเครื่องจักรขนาดเล็ก
ระยะห่างจากขอบ (Edge Distance) และระยะห่างระหว่างพุก (Spacing) ต้องอ้างอิงตามค่าที่ผู้ผลิตพุกกำหนดและมาตรฐานการออกแบบ (เช่น ACI 318) เพราะการเจาะใกล้ขอบเกินไปทำให้คอนกรีตแตกร้าวและค่ารับน้ำหนักลดลง โดยทั่วไปยิ่งขนาดพุกใหญ่และฝังลึก ยิ่งต้องเผื่อระยะขอบมากขึ้น ควรยึดตามตารางสเปคของผู้ผลิตเป็นหลัก