มาตรฐานสเปคน็อตตัวเมีย
Property Classes
ตารางแสดงพิกัดความทนทาน (Proof Load) ของน็อตตัวเมียตามมาตรฐาน ISO และคู่มือการจับคู่น็อตตัวเมียกับสกรู (Bolt & Nut Compatibility) เพื่อความปลอดภัยสูงสุดในงานวิศวกรรม
ISO Nut Property Classes
ตารางแสดงเกรดความแข็งแรงของหัวน็อตหกเหลี่ยม (Hex Nuts)
| Property Class (Nut) | Proof Load Stress (MPa) | Compatible Bolt Grade | Material Type |
|---|---|---|---|
| Class 4 | 400 | 3.6, 4.6, 4.8 | Low Carbon Steel |
| Class 5 | 500 | 3.6, 4.6, 4.8, 5.8 | Low or Medium Carbon Steel |
| Class 6 | 600 | 5.8, 6.8 | Medium Carbon Steel |
| Class 8 | 800 | 8.8 | Medium Carbon Steel (Quenched & Tempered) |
| Class 10 | 1040 | 10.9 | Alloy Steel (Quenched & Tempered) |
| Class 12 | 1150 | 12.9 | Alloy Steel (Quenched & Tempered) |
กฎเหล็กการจับคู่ สกรู และ หัวน็อต
น็อตตัวเมียต้องเกรด "เท่ากับ" หรือ "สูงกว่า" สกรูเสมอ
เพื่อให้มั่นใจว่าหากเกิด Overload ขึ้น ตัวที่ขาดก่อนคือ "สกรู" ไม่ใช่ "เกลียวหัวน็อตรูด" เพราะหากเกลียวรูด จะสังเกตเห็นความเสียหายได้ยากกว่าสกรูขาด และนำไปสู่อันตรายที่ไม่คาดคิด
การเผื่อระยะเกลียวชุบ HDG (Oversize Tapping)
สำหรับสกรูที่ผ่านการชุบสังกะสีแบบจุ่มร้อน (Hot-Dip Galvanized) ความหนาของชั้นเคลือบจะทำให้เกลียวหนาขึ้น น็อตตัวเมียจึงต้องมีการต๊าปเกลียวเผื่อ (Oversize) เพื่อให้สามารถขันเข้าได้
- การต๊าป Oversize จะทำให้พื้นที่หน้าตัดของเกลียวลดลงเล็กน้อย (Proof load ลดลง)
- สำหรับงานโครงสร้าง (เช่น A325) น็อตตัวเมียชุบ HDG จะมีการเคลือบน้ำมันหล่อลื่นพิเศษ (Lubricant) ห้ามล้างออกก่อนใช้งาน
ตรวจสอบเกลียวด้วย Ring & Plug Gauge
น็อตตัวเมียทุกขนาดที่เราผลิตและจัดจำหน่าย ผ่านการตรวจสอบพิกัดความเผื่อ (Tolerance) ของเกลียวด้วย Thread Plug Gauge (Go / No-Go) ตามมาตรฐาน JIS และ DIN มั่นใจขันลื่น ไม่ติดขัด
ประเภทน็อตตัวเมียและการใช้งาน
เลือกชนิดหัวน็อตให้เหมาะกับลักษณะงานและสภาพแวดล้อมหน้างาน
Hex Nut (หกเหลี่ยมมาตรฐาน)
น็อตพื้นฐานที่ใช้มากที่สุด ขันด้วยประแจหรือบล็อกได้ง่าย เหมาะกับงานยึดทั่วไปทั้งโครงสร้างเหล็กและเครื่องจักร
DIN 934 / ISO 4032Lock Nut / Nyloc (น็อตล็อก)
มีวงแหวนไนลอนหรือกลไกล็อกในตัว ป้องกันการคลายตัวจากแรงสั่นสะเทือน เหมาะกับยานยนต์และเครื่องจักรที่มีการสั่น
DIN 985 / ISO 7040Flange Nut (น็อตหน้าจาน)
มีปีกจานในตัวช่วยกระจายแรงกดและทำหน้าที่เหมือนแหวนรอง ลดการเสียดสีกับผิวงาน ขันแน่นกระจายแรงดี
DIN 6923Cap / Dome Nut (น็อตหัวครอบ)
ปลายปิดทรงโดม ป้องกันความชื้นเข้าถึงปลายเกลียวและเก็บงานให้เรียบร้อยสวยงาม นิยมในงานตกแต่งและงานสุขภัณฑ์
DIN 1587Wing Nut (น็อตหูผีเสื้อ)
มีปีกสำหรับขันด้วยมือ ไม่ต้องใช้เครื่องมือ เหมาะกับงานที่ต้องถอด-ประกอบบ่อยและไม่ต้องการแรงขันสูง
DIN 315Coupling Nut (น็อตต่อเกลียว)
ตัวยาวกว่าปกติ ใช้ต่อสตัดหรือสกรูสองเส้นเข้าด้วยกัน เพิ่มความยาวการยึดในงานติดตั้งระบบราวแขวนและงานก่อสร้าง
DIN 6334วัสดุและการกันสนิม
เลือกให้เหมาะกับสภาพแวดล้อม
การเลือกวัสดุและชนิดการเคลือบผิวของน็อตตัวเมีย มีผลโดยตรงต่ออายุการใช้งานและความปลอดภัย โดยเฉพาะงานกลางแจ้ง งานริมทะเล หรืองานที่สัมผัสสารเคมี ควรพิจารณาความต้านทานการกัดกร่อนควบคู่กับความแข็งแรง
| วัสดุ / การเคลือบ | การกันสนิม | เหมาะกับงาน |
|---|---|---|
| เหล็กชุบซิงค์ขาว (ZP) | พอใช้ | งานในร่ม งานทั่วไป |
| เหล็กชุบซิงค์เหลือง (YZP) | ปานกลาง | งานในร่ม กันชื้นเล็กน้อย |
| ชุบสังกะสีจุ่มร้อน (HDG) | สูง | โครงสร้างกลางแจ้ง |
| สแตนเลส SUS304 (A2) | สูงมาก | งานกลางแจ้ง งานอาหาร |
| สแตนเลส SUS316 (A4) | สูงสุด | งานริมทะเล สารเคมี |
เกณฑ์เลือกน็อตตัวเมียให้เหมาะกับงาน
4 ขั้นตอนพิจารณาก่อนสั่งซื้อ เพื่อความปลอดภัยและคุ้มค่า
ขนาดและระยะเกลียว
ตรวจสอบขนาดเมตริก (M6, M8, M10...) และระยะพิตช์ให้ตรงกับสกรูที่ใช้คู่กัน ทั้งเกลียวหยาบและเกลียวละเอียด
เกรดความแข็งแรง
จับคู่เกรดน็อตให้เท่ากับหรือสูงกว่าสกรูเสมอ ตามหลัก Property Class เพื่อให้สกรูขาดก่อนเกลียวรูด
สภาพแวดล้อมหน้างาน
งานกลางแจ้ง ริมทะเล หรือสัมผัสสารเคมี ควรเลือกสแตนเลสหรือชุบ HDG งานในร่มใช้เหล็กชุบซิงค์ก็เพียงพอ
แรงสั่นสะเทือน
งานที่มีการสั่นต่อเนื่อง เช่น เครื่องจักรหรือยานยนต์ ควรเลือก Lock Nut เพื่อกันการคลายตัว
คำถามที่พบบ่อยเรื่องน็อตตัวเมีย
ใช้น็อตเกรดต่ำกว่าสกรูได้ไหม?
ไม่ควรอย่างยิ่ง น็อตตัวเมียต้องมีเกรดเท่ากับหรือสูงกว่าสกรูเสมอ หากใช้เกรดต่ำกว่า เมื่อรับแรงเกินพิกัด เกลียวในตัวน็อตอาจรูดก่อนโดยสังเกตความเสียหายได้ยาก ทำให้เกิดอันตราย
เกลียวหยาบกับเกลียวละเอียด ต่างกันอย่างไร?
เกลียวหยาบ (Coarse) ขันเร็ว ทนการเปื้อนสนิมและความเสียหายของเกลียวได้ดี เหมาะกับงานทั่วไป ส่วนเกลียวละเอียด (Fine) ให้แรงยึดและความแม่นยำสูงกว่าในพื้นที่จำกัด แต่ต้องเลือกน็อตและสกรูที่มีพิตช์ตรงกัน
ทำไมขันน็อตชุบ HDG แล้วฝืด?
ชั้นสังกะสีจุ่มร้อนทำให้เกลียวหนาขึ้น น็อตสำหรับงาน HDG จึงต้องต๊าปเกลียวเผื่อ (Oversize) หากใช้น็อตปกติจะขันฝืดหรือขันไม่เข้า ควรสั่งน็อตที่ระบุว่าใช้คู่กับงานชุบจุ่มร้อนโดยเฉพาะ
น็อตล็อก (Nyloc) ใช้ซ้ำได้กี่ครั้ง?
วงแหวนไนลอนจะคลายความสามารถในการล็อกลงเมื่อถอดประกอบหลายครั้ง สำหรับงานที่ต้องการความปลอดภัยสูง แนะนำให้เปลี่ยนน็อตล็อกใหม่ทุกครั้งที่ถอดออก เพื่อคงประสิทธิภาพการกันคลาย
SUS304 กับ SUS316 เลือกแบบไหนดี?
SUS304 (A2) เหมาะกับงานกลางแจ้งและงานอาหารทั่วไป ส่วน SUS316 (A4) มีธาตุโมลิบดีนัมเพิ่มความต้านทานคลอไรด์ จึงเหมาะกับงานริมทะเลหรือสัมผัสสารเคมีที่ต้องการการกันกัดกร่อนสูงสุด
โรงงานรับผลิตน็อตขนาดพิเศษได้ไหม?
ได้ครับ เรารับผลิตและจัดหาน็อตตามสเปกที่ลูกค้ากำหนด ทั้งขนาด เกรด วัสดุ และการเคลือบผิว พร้อมตรวจสอบเกลียวด้วย Thread Gauge ตามมาตรฐาน JIS/DIN สามารถส่งแบบหรือสเปกมาให้ทีมงานประเมินได้