มาตรฐานสเปคเหล็ก
ASTM vs JIS
ตารางเทียบเกรดวัสดุ (Material Cross-Reference) สำหรับอุตสาหกรรมสลักภัณฑ์ รวบรวมข้อมูลค่าความเค้นดึง (Tensile Strength) และค่าความเค้นคราก (Yield Strength) ตามมาตรฐานสากล
Carbon & Alloy Steel Specifications
ตารางเทียบเกรดเหล็กคาร์บอนและเหล็กกล้าผสม สำหรับสกรูและน็อต
| Property Class (ISO) | ASTM (USA) | JIS (Japan) | Material Type | Tensile (Min) | Yield (Min) |
|---|---|---|---|---|---|
| Class 4.6 | A307 Gr. A | SS400 / SWRM400 | Low Carbon Steel | 400 | 240 |
| Class 5.8 | A307 Gr. B | S20C / SWRCH20K | Low/Medium Carbon | 500 | 400 |
| Class 8.8 | A325 / A449 | S45C / SWRCH45K | Medium Carbon (Quenched & Tempered) | 830 | 660 |
| Class 10.9 | A490 / A354 BD | SCM435 / SCM440 | Alloy Steel (Quenched & Tempered) | 1040 | 940 |
| Class 12.9 | A574 | SCM435 / SNCM439 | Alloy Steel (High Strength) | 1220 | 1100 |
Stainless Steel Specifications
ตารางเทียบเกรดสแตนเลส ทนทานต่อการกัดกร่อน
| ISO Grade | ASTM / AISI | JIS (Japan) | Properties & Application |
|---|---|---|---|
| A2-70 | 304 / F593 Group 1 | SUS 304 | ทนการกัดกร่อนได้ดีเยี่ยม นิยมใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร, เคมีภัณฑ์ และงานสถาปัตยกรรมทั่วไป |
| A4-80 | 316 / F593 Group 2 | SUS 316 | ผสม Molybdenum (Mo) ทนทานต่อกรด คลอรีน และน้ำทะเลสูงมาก เหมาะกับงานเดินเรือ (Marine) |
วิธีอ่านค่าความแข็ง (Property Class) ของสกรู
บนหัวสกรูเมตริก (Metric) มักจะมีการปั๊มตัวเลข เช่น 8.8, 10.9 หรือ 12.9 ตัวเลขเหล่านี้บอกถึงคุณสมบัติการรับแรงของเหล็ก:
คือค่า Tensile Strength (ความต้านทานแรงดึงสูงสุด) นำไปคูณ 100
= 8 x 100 = 800 MPa
คือสัดส่วนของ Yield Strength (จุดคราก/จุดที่เหล็กเริ่มยืดตัว) เทียบกับตัวหน้า
= 800 x 0.8 = 640 MPa
ต้องการใบรับรองวัสดุ (Mill Certificate)?
สินค้าเกรดแข็งและงานโครงสร้าง (เช่น Anchor Bolt, High Strength Bolt) ของเราทุกรายการ สามารถขอเอกสารใบรับรองผลการทดสอบเคมีและแรงดึง (Mill Test Certificate) จากโรงงานผู้ผลิตได้ เพื่อความมั่นใจในการส่งมอบงาน
แนวทางเลือกเกรดวัสดุให้เหมาะกับงาน
เลือกวัสดุและความแข็งให้ตรงกับสภาพแวดล้อมและภาระโหลด เพื่อความปลอดภัยและความคุ้มค่า
งานทั่วไป / ตกแต่งภายใน
งานยึดไม้ แผ่นผนัง โครงเบาที่ไม่รับแรงสูงและไม่โดนความชื้น เน้นต้นทุนคุ้มค่า
Class 4.6 – 5.8 (เหล็กคาร์บอนต่ำ) ชุบซิงค์ขาว/เหลือง
งานโครงสร้างรับแรง
โครงเหล็ก เครื่องจักร จุดต่อที่ต้องรับแรงดึง/แรงเฉือนสูง และต้องการความน่าเชื่อถือ
Class 8.8 – 10.9 (เหล็กชุบแข็ง/เหล็กกล้าผสม) พร้อม Mill Certificate
งานหนัก / แรงดึงสูงสุด
แม่พิมพ์ จุดยึดเครื่องจักรหนัก หรืองานที่ต้องการความแข็งแรงต่อขนาดสูงที่สุด
Class 12.9 (เหล็กกล้าผสมแข็งพิเศษ) — ระวังความเปราะจากไฮโดรเจน
งานชื้น / อาหาร / เคมี
อุตสาหกรรมอาหาร เครื่องครัว งานกลางแจ้งที่โดนฝน หรือสัมผัสสารเคมีทั่วไป
สแตนเลส A2-70 (SUS 304) ทนกัดกร่อนดี ดูแลรักษาง่าย
งานทะเล / คลอไรด์สูง
งานเดินเรือ ท่าเทียบเรือ สระว่ายน้ำ หรือพื้นที่ที่มีไอเกลือ/คลอรีนเข้มข้น
สแตนเลส A4-80 (SUS 316) ผสม Mo ทนคลอไรด์และน้ำทะเลได้สูง
งานกลางแจ้งอายุยาว
เสา ราวกันตก โครงป้าย ที่ต้องทนสภาพอากาศนานหลายปีโดยไม่บำรุงรักษาบ่อย
เหล็กชุบกัลวาไนซ์จุ่มร้อน (Hot-Dip Galvanized) หรือสแตนเลส
* เป็นแนวทางทั่วไปเพื่อการคัดกรองเบื้องต้นเท่านั้น การออกแบบจุดต่อที่รับแรงสำคัญควรคำนวณภาระโหลดจริงและปรึกษาวิศวกรผู้ออกแบบทุกครั้ง
การเคลือบผิวและการป้องกันสนิม (Surface Coating)
เหล็กคาร์บอนต้องอาศัยการเคลือบผิวเพื่อกันสนิม การเลือกชนิดเคลือบให้เหมาะกับสภาพแวดล้อมจึงสำคัญพอ ๆ กับเกรดเหล็ก
| ชนิดการเคลือบ | ลักษณะ | ความทนกัดกร่อน | เหมาะกับงาน |
|---|---|---|---|
| ชุบซิงค์ไฟฟ้า (Electro Zinc) | ผิวเงา ขาว/เหลือง/ดำ ชั้นบาง | ต่ำ–ปานกลาง | งานภายใน งานทั่วไปที่ไม่โดนความชื้นต่อเนื่อง |
| กัลวาไนซ์จุ่มร้อน (Hot-Dip Galvanized) | ผิวสีเทาด้าน ชั้นสังกะสีหนา | สูง | งานโครงสร้างกลางแจ้ง เสาไฟ ราวกันตก ทนนานหลายปี |
| ดาโครเมท / ซิงค์เฟลค (Zinc Flake) | ผิวสีเงิน-เทา ชั้นบางสม่ำเสมอ | สูง | ชิ้นงานเกรดแข็ง ลดความเสี่ยงเปราะจากไฮโดรเจน งานยานยนต์ |
| สแตนเลส (ไม่ต้องเคลือบ) | เนื้อวัสดุกันสนิมในตัว | สูงมาก | งานอาหาร เคมี ทะเล หรือจุดที่ซ่อมบำรุงยาก |
เมื่อนำโลหะต่างชนิดมาประกอบกัน (เช่น น็อตสแตนเลสกับแผ่นเหล็กชุบสังกะสี) ในที่มีความชื้น อาจเกิดการกัดกร่อนเร่งตัวที่โลหะตัวที่ว่องไวกว่า ควรเลือกวัสดุให้เข้ากันหรือใช้ฉนวนคั่นในจุดสำคัญ
สลักภัณฑ์เกรดแข็ง (เช่น 10.9, 12.9) ที่ผ่านการชุบไฟฟ้า มีโอกาสเกิด Hydrogen Embrittlement ทำให้เปราะแตกได้ จึงควรผ่านกระบวนการไล่ไฮโดรเจน (Baking) หรือเลือกเคลือบแบบซิงค์เฟลคที่ความเสี่ยงต่ำกว่า
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
รวมคำถามด้านวัสดุและสเปคที่ลูกค้าอุตสาหกรรมสอบถามบ่อย
SUS 304 กับ SUS 316 ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหนดี?
ทั้งคู่เป็นสแตนเลสกลุ่มออสเทนนิติกที่กันสนิมดี แต่ SUS 316 ผสมธาตุโมลิบดีนัม (Mo) เพิ่มเข้ามา ทำให้ทนต่อคลอไรด์ น้ำทะเล และกรดได้ดีกว่า ถ้าเป็นงานในร่มหรือกลางแจ้งทั่วไป SUS 304 มักเพียงพอและคุ้มกว่า แต่ถ้าเป็นงานริมทะเล สระว่ายน้ำ หรือเคมี ควรเลือก SUS 316
ตัวเลข 8.8 บนหัวสกรูหมายความว่าอะไร?
เป็นรหัส Property Class ตามมาตรฐาน ISO ที่บอกคุณสมบัติเชิงกล เลขตัวหน้าสัมพันธ์กับค่าความต้านแรงดึง และเลขตัวหลังสัมพันธ์กับสัดส่วนจุดคราก ยิ่งตัวเลขสูงยิ่งแข็งแรงรับแรงได้มากขึ้น ดูรายละเอียดวิธีอ่านได้ในหัวข้อ Engineering Guide ด้านบน
เกรด ASTM, JIS, DIN และ ISO ใช้แทนกันได้ไหม?
เป็นมาตรฐานคนละชาติ (อเมริกา/ญี่ปุ่น/เยอรมนี/สากล) ที่มีเกรดใกล้เคียงกันและมักเทียบกันได้ เช่น Class 8.8 ของ ISO เทียบเคียงกับ A325 ของ ASTM แต่ค่ารายละเอียดและช่วงพิกัดอาจต่างกันเล็กน้อย หากเป็นงานที่ระบุมาตรฐานชัดเจน แนะนำสั่งตามมาตรฐานที่แบบกำหนดและขอ Mill Certificate ยืนยัน
ทำไมสแตนเลสบางตัวยังเป็นสนิมได้?
สแตนเลสกันสนิมด้วยชั้นฟิล์มโครเมียมออกไซด์บางๆ ที่ผิว หากผิวถูกปนเปื้อนผงเหล็กจากการเจียร เครื่องมือเหล็กธรรมดา หรืออยู่ในสภาพคลอไรด์เข้มข้นเกินเกรดที่รับได้ ก็อาจเกิดสนิมผิว (Surface Rust) หรือรูพรุน (Pitting) ได้ การเลือกเกรดให้เหมาะและรักษาความสะอาดผิวช่วยลดปัญหานี้
สั่งผลิตพิเศษและขอใบรับรองวัสดุได้หรือไม่?
ได้ครับ ทางโรงงานรับผลิตสลักภัณฑ์และอุปกรณ์ริกกิงตามสเปค พร้อมจัดเตรียมเอกสารใบรับรองผลทดสอบ (Mill Test Certificate) ทั้งองค์ประกอบทางเคมีและคุณสมบัติเชิงกล เพื่อใช้ยืนยันคุณภาพในงานโครงการ ติดต่อทีมงานได้ตามช่องทางด้านล่าง