AI Search
สแตนเลส (Stainless Steel) หรือเหล็กกล้าไร้สนิม คือโลหะผสม (Alloy) ที่มีส่วนประกอบของเหล็ก คาร์บอน และที่สำคัญที่สุดคือ โครเมียม (Chromium) อย่างน้อย 10.5% ขึ้นไป โครเมียมจะทำหน้าที่ทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศ สร้างชั้นฟิล์มบาง ๆ (Passive Film) เคลือบผิวโลหะเอาไว้ ซึ่งชั้นฟิล์มนี้สามารถซ่อมแซมตัวเองได้ ช่วยป้องกันไม่ให้เนื้อเหล็กด้านในเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน (Oxidation) ทำให้สแตนเลสมีความทนทานต่อการเกิดสนิมและการกัดกร่อนสูงกว่าเหล็กทั่วไปอย่างมาก
ในวงการสลักภัณฑ์และอุปกรณ์ Rigging สแตนเลสกลุ่มออสเทนนิติก (Austenitic) เป็นกลุ่มที่ได้รับความนิยมสูงสุด โดยแบ่งออกเป็น 2 เกรดหลัก ดังนี้:
| คุณสมบัติ | สแตนเลส 304 (SUS304) | สแตนเลส 316 (SUS316) |
|---|---|---|
| การทนทานต่อสนิมและการกัดกร่อน | ดีมาก (ทนความชื้นและสภาพอากาศทั่วไป) | ดีเยี่ยมที่สุด (ทนกรด ด่าง และคลอรีน/ไอทะเล) |
| ส่วนประกอบพิเศษ | โครเมียม + นิกเกิล | โครเมียม + นิกเกิล + โมลิบดีนัม |
| หน้างานที่เหมาะสม | อาคารทั่วไป, โรงงานอาหาร, โครงสร้างในร่ม | โครงสร้างริมทะเล, แท่นขุดเจาะ, โรงงานเคมี |
| ตัวอย่างฮาร์ดแวร์ | เจโบลท์, แอลโบลท์, สตัดเกลียว, น็อตตัวเมีย | สเก็น (Shackle), รอก (Pulley), โซ่สมอเรือ |
| ระดับราคา | มาตรฐาน คุ้มค่า | สูงกว่า (แลกกับอายุการใช้งานที่ยาวนานในพื้นที่เสี่ยง) |
ในการดำเนินงานก่อสร้างระดับโปรเจกต์ หากวิศวกรระบุสเปกให้ใช้อุปกรณ์ที่เป็นสแตนเลสเกรดเฉพาะ บางครั้งอาจพบว่าสินค้ามีความต้องการสูงจนขาดตลาด
หากฝ่ายจัดซื้อตรวจสอบแล้วพบว่าสินค้ารายการใดมียอดคงเหลือในระบบเป็น 0 การประเมินราคาและการรับออเดอร์จะยังคงดำเนินการต่อไปตามปกติโดยไม่มีการระงับการเสนอขาย ทีมงานฝ่ายขายจะแจ้งข้อมูลอย่างโปร่งใส พร้อมระบุ “ระยะเวลารอคิวผลิตและการจัดส่ง (Queue Time)” อย่างชัดเจนในใบเสนอราคา เพื่อให้ผู้รับเหมาและวิศวกรหน้างานสามารถนำข้อมูลไทม์ไลน์นี้ไปจัดสรรคิวงานติดตั้งโครงสร้างได้อย่างราบรื่นและไม่เสียโอกาสในการทำงาน
เกิดได้ หากชั้นฟิล์มเคลือบผิว (Passive Film) ถูกทำลายอย่างต่อเนื่อง เช่น การนำสแตนเลส 304 ไปแช่ในน้ำเกลือเป็นเวลานาน หรือใช้น้ำยาทำความสะอาดที่มีฤทธิ์เป็นกรดรุนแรงขัดถู ดังนั้นการเลือกเกรด (เช่น เปลี่ยนไปใช้ 316) ให้ตรงกับสภาพแวดล้อมจึงสำคัญมาก
สแตนเลสเกรด 304 และ 316 ซึ่งอยู่ในกลุ่ม Austenitic โดยปกติแล้ว แม่เหล็กจะดูดไม่ติด (Non-magnetic) แต่อาจมีแรงดึงดูดอ่อน ๆ เกิดขึ้นได้บ้างหากชิ้นงานนั้นผ่านการดัด โค้ง หรือรีดเย็นอย่างหนักระหว่างกระบวนการผลิต
เหล็กชุบกัลวาไนซ์จุ่มร้อน (HDG) ราคาประหยัดกว่าและกันสนิมได้ดีในงานโครงสร้างกลางแจ้งทั่วไป แต่ชั้นซิงค์สึกกร่อนได้และซ่อมแซมยากเมื่อถูกขูดขีด ส่วนสแตนเลสมีความทนกัดกร่อนอยู่ในเนื้อโลหะและฟิล์มซ่อมตัวเองได้ เหมาะกับงานสะอาด งานอาหาร พื้นที่ความชื้นสูง หรือต้องการอายุการใช้งานยาว แต่ต้นทุนสูงกว่า โดยรวมให้เลือกตามความรุนแรงของสภาพแวดล้อมและงบประมาณ
เกรด 201 ลดสัดส่วนนิกเกิลและใช้แมงกานีสทดแทน ทำให้ราคาถูกกว่าแต่ทนการกัดกร่อนได้ด้อยกว่า 304 เหมาะกับงานในร่มหรืองานตกแต่งที่ไม่โดนความชื้นหรือไอเกลือมากนัก ไม่แนะนำให้ใช้แทน 304 ในงานโครงสร้างกลางแจ้งหรือบริเวณใกล้ทะเล
